Junny Simons

Mijn persoonlijke weblog

Fit en Proper test

Sinds 2015  is er de fit en proper test voor beleidsbepalers bij woningcorporaties die als doel heeft dat bestuurders en commissarissen zicht volledig richten op goede en betaalbare huurwoonruimte. Maseraties zouden hiermee van de parkeerplaatsen worden geweerd en huurders beschermt tegen dure en risicovolle prestigeprojecten. En dat allemaal in een gesprek van 1,5 uur?

Clara is ervaren voorzitter Raad van Commissarissen van een woningcorporatie en had pas haar fit en proper gesprek. Zij merkte direct dat ze zich goed hadden voorbereid, de 3 personen waarmee ze het toetsingsgesprek moest voeren: een vertegenwoordiger van de Inspectie Leefomgeving en Transport, een register accountant en een psychologe. Het pittige vraaggesprek duurde bijna 2 uur. Er werden veel vragen gesteld over haar visie op governance. Hoe Clare bijdraagt aan het collectief en zij als voorzitter haar eigen weerstand creëert. Volgens Jan zijn ze erg vasthoudend. Hij is een kandidaat-commissaris uit Groningen en verteld dat ze bij ieder antwoord recente voorbeelden wilden horen. Hoe hij te werk was gegaan en de resultaten daarvan, daar lag de focus op. Hoe Jan daarop terugkeek wilden ze ook graag weten.

De fit en proper test lijkt niet allen te gaan over houding en gedrag. Ook over hun inhoudelijke kennis worden beleidsbepalers flink aan de tand gevoeld door vele detailvragen over een visitatierapport, het laatste jaarverslag of correspondentie met de accountant te beantwoorden. Ingevulde stukken worden regelmatig aan de corporatie teruggestuurd met het commentaar dat ze te oppervlakkig waren ingevuld.

De fit en proper test begint dus eigenlijk al wanneer de stukken worden bekeken en het lijkt er op dat woningcorporaties zich daarvan nog onvoldoende bewust zijn. Als externe toezichthouder vraag je je bij het zien van een nauwelijks toegelichte geschiktheidsmatrix af of woningcorporaties en beleidsbepalers de documenten voor de fit en proper toets zien als een administratieve oefenopgave.

Het beantwoorden van vragen over de andere commissarissen en/of bestuurder is iets wat de getoetste beleidsbepalers lastig vinden. Dit is overigens volledig ingeburgerd in de geschiktheidstoetsingen in de financiële sector. Clara voelde zicht ongemakkelijk bij de diverse vragen die de Woonautoriteit haar stelde over haar individuele collega’s. Zij hielt het daarom een beetje globaal.

Anouk gaat binnenkort op voor een 2e termijn als commissaris bij een corporatie in Noord Holland en verteld dat ze bi RvC onderling heel  open met elkaar omgaan. Gevraagd naar kanttekeningen bij medecommissarissen of bij de bestuurder zou hij zicht er beslist niet vrij voelen om daarover in het fit en proper gesprek te vertellen.

Het lijkt er op dat naast de te toetsen beleidsbepalers ook de toetsers zelf zoekende zijn. Toen Clara vertelde moeite te hebben met vragen over haar collega’s vertelden de toetsers dat zij verder niets deden met de informatie wat Clara hen vertelde.

fit en proper

Is het voor de externe toezichthouder mogelijk niets te doen met de informatie die een fit en proper gesprek hen oplevert? Ook als deze zou wijzen op mogelijk omvangrijke risico’s? Na het horen van de toelichting van de toetser lijkt het er op te wijzen dat de fit en proper test beschouwd wordt als een losstaande exercitie. Dat roept eveneens de vragen op hoe het toezicht bij de Autoriteit Woningcorporaties is georganiseerd en welke rol de fit en proper test daarin heeft.

Het fundament van goed toezicht is wederzijdse transparantie tussen in- en externe toezichthouders. Dat maak dat het vanzelfsprekend is dat er ook naar de overige beleidsbepalers wordt gevraagd in een fit en proper gesprek. Willen beleidsbepalers en Woonautoriteit het toezicht bij woningcorporaties naar een hoger plan brengen dan zullen ze transparant moeten zijn want dat leidt tot vertrouwen.

Clara en Jan hebben inmiddels een verklaring van geen bezwaar ontvangen van de Autoriteit Woningcorporaties. Voor nieuweling Jan was de fit en propertest een kennismaking met de wereld van de volkshuisvesting. Hij kreeg geen gevoel van welkom bij de wijze waarop een en ander was georganiseerd.

Raad van Commissarissen-voorzitter Clara merkt dat het aantal sollicitanten bij vacatures afneemt en vermoedt dat er een verband bestaat met de fit en proper testen. Als zij zelf een beginnend commissaris zou zijn geweest, denkt ze dat ze alle heisa die het met zich meebrengt niet erg fijn zou hebben gevonden.

Enerzijds vind Clara de fit en proper test in de huidige vorm een goed middel om te komen tot beleidsbepalers die zich helemaal committeren aan de kerntaak van woningcorporaties. Het kaf moet namelijk van het koren worden gescheiden. Maar aan de andere kant vraagt ze zich ook af of de toetsing voldoende scherp is

ma, april 4 2016 » Uncategorized